VGCt-Kids-Depressie-1920x500

Cognitieve gedragstherapie bij trauma

Trauma

VGCt-Kids-Trauma-400x200

Veel kinderen maken schokkende gebeurtenissen mee. Je kunt denken aan een ongeluk, kindermishandeling of (seksueel) geweld. Een schokkende gebeurtenis kan één keer voorkomen, zoals een ongeluk, maar kan ook terugkeren, bijvoorbeeld bij pesten, misbruik of mishandeling. Sommige kinderen hebben achteraf maar weinig last van zo’n schokkende gebeurtenis. Andere kinderen ontwikkelen klachten. Het is moeilijk om te voorspellen welke kinderen er last van krijgen. Als kinderen klachten zijn gaan ontwikkelen, dan noemen we de gebeurtenis traumatisch.

Hoe herken je trauma-gerelateerde klachten bij je kind?

Je kind:

  • vermijdt gedachten, gevoelens, plaatsen of personen die aan de gebeurtenis doen denken
  • moet vaak denken aan de gebeurtenis of heeft er dromen over
  • is prikkelbaar en kan zich slecht concentreren
  • heeft moeite met slapen
  • denkt negatief over zichzelf of anderen
  • heeft veel negatieve gevoelens
Hoe ontstaan trauma-gerelateerde klachten?

Wanneer kinderen een traumatische gebeurtenis hebben meegemaakt, kunnen ze nadien situaties uit de weg gaan die hen aan de gebeurtenis doen denken. Dat noemen we vermijding. Zo kan een kind bijvoorbeeld niet meer in een auto willen zitten, nadat het een ongeluk heeft meegemaakt. Dat is een begrijpelijke reactie, want het zorgt ervoor dat het kind minder last heeft van angst, nare beelden en vervelende gedachten. Maar op de lange termijn is dit vermijdingsgedrag schadelijk. Het zorgt er namelijk ook voor dat de angst blijft bestaan en zelfs kan toenemen. Er zijn ook kinderen die vaak moeten terugdenken aan de gebeurtenis, zonder dat ze dat willen. Hierdoor worden hun angsten steeds sterker.

Door dingen te vermijden en door steeds maar beangstigende gedachten te hebben, maken kinderen het zichzelf steeds lastiger. Ze gaan meer dingen vermijden en het angstgevoel wordt sterker. Hierdoor krijgen ze niet de mogelijkheid om te ontdekken dat de dingen waarvoor ze bang zijn niet gebeuren zoals zij ze in hun hoofd hebben. Stel dat je kind bang is voor een nieuw ongeluk. Als het om die reden niet meer in de auto stapt, komt het er niet achter dat autorijden meestal goed gaat. Door het vermijden, worden de problemen dus erger. Uiteindelijk kan dit een posttraumatische stressstoornis worden.

Wanneer heeft je kind hulp nodig?

Je kind heeft hulp nodig als het belemmerd wordt in zijn of haar normale, dagelijkse bezigheden. Of als zijn of haar ontwikkeling beïnvloed lijkt te worden door een of meer van de volgende situaties: denkt je kind continu of heel veel aan de schokkende gebeurtenis? Slaapt het hierdoor slechter? Of gaat het sommige situaties uit de weg die doen herinneren aan de gebeurtenis? Als je kind ergens niet meer heen durft, zich angstig of ongelukkig voelt, zich terugtrekt uit contacten, lichamelijke klachten of gedragsproblemen vertoont sinds de gebeurtenis, dan is hulp nodig. Twijfel je of je kind hulp nodig heeft? Bespreek het met je huisarts.

Cognitieve gedragstherapie werkt goed

Cognitieve gedragstherapie (cgt) is een effectieve behandeling voor PTSS en andere trauma-gerelateerde klachten. Dit is gebleken uit onderzoek. Ongeveer de helft van de kinderen heeft baat bij cgt. Een andere methode die aanbevolen wordt in de officiële richtlijnen, heet Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR). Zie voor informatie hierover: www.emdr.nl.

Wil je zeker zijn van een goede cgt-behandeling? Ga dan naar iemand die ingeschreven is bij de VGCt. Dan krijg je een therapeut die goed opgeleid en nageschoold is. Vind een cognitief gedragstherapeut VGCt®. Naast een registratie als cognitief gedragstherapeut is het wenselijk als therapeuten specifieke nascholing hebben in de behandeling van traumagerelateerde klachten. Wil je er zeker van zijn dat dit het geval is, kijk of vraag dan naar een therapeut die ook geregistreerd staat als psychotraumatherapeut (www.ntvp.nl/register). Je kunt ook zoeken naar tfcbt-therapeuten, als je op zoek bent naar cgt-therapeuten gespecialiseerd in traumagerelateerde klachten (www.tfcbt.nl - website onder constructie).

Hoe gaat cgt bij traumagerelateerde klachten?

De problemen van je kind worden in stand gehouden door hoe het zich is gaan gedragen sinds de gebeurtenis(sen) en door hoe het over zichzelf en anderen is gaan denken. Kortom: het doen en denken van je kind. Tijdens de therapie gaat je kind actief werken aan het veranderen van beide. Dit alles gebeurt stap voor stap. De therapeut is cgt-expert. Je kind is expert over zichzelf. Bij cgt is daarom sprake van een actieve samenwerking tussen beiden. Als ouder word je actief betrokken bij de behandeling van je kind. De therapeut zal met je bespreken wat er van je verwacht wordt.

Samen met de therapeut werkt je kind aan het verwerken van de herinneringen. Bijvoorbeeld door verhalen en tekeningen die je kind maakt over de gebeurtenis. Daarbij leert je kind om beter om te gaan met situaties die doen denken aan de schokkende gebeurtenis(sen). Ook leert je kind kritisch te kijken naar zijn gedachten en manier van denken en waar nodig hierin bij te sturen. Je kind leert anders over dingen te denken, bijvoorbeeld dat het niet zijn of haar schuld is dat dit is gebeurd, dat niet alle mensen slecht zijn en niet overal gevaar dreigt.

Je kind gaat dus samen met de therapeut actief aan de slag met zijn of haar gedrag en gedachten. Daardoor doorbreekt je kind de negatieve cirkel van gedachten, gevoelens en gedrag. En door te oefenen met ander gedrag doet je kind nieuwe leerervaringen op.

Hoe lang de behandeling duurt, hangt af van de ernst van de klachten. Gemiddeld zijn tussen de 12 en 16 sessies nodig. Ook in het dagelijkse leven gaat je kind oefenen en het is belangrijk dat je je kind hierbij aanmoedigt. De belangrijkste veranderingen vinden plaats buiten de spreekkamer.

Vind een cognitief gedragstherapeut VGCt®